CEMİ’İ CAN DELİORMAN ÖZEL İSTANBUL KOLEJİ’NDEYDİ

n sekiz yaşında Avusturya’da eğitim gördüğü sırada, ülkenin en genç orkestra şefi olma ünvanını kazanmış, Ankara Devlet Çoksesli Korosu Şefi ve Sanat Yönetmeni Cemi’i Can Deliorman, güzel bir söyleşiyle İstanbul Koleji’nde öğrencilerimizle buluştu. Müziğe 13 yaşında keman çalarak başlayan ve sonrasında burslu olarak Avusturya ve Amerika’da müzik eğitimine devam eden Cemi’i Can Deliorman, öğrencilerimizle, klasik müzik dinlemenin önemi ve müziğin insan hayatındaki yer konusunda deneyimlerini paylaştı. Farklı enstrümanlar çalan öğrencilerimizin de ilgisini çeken bu söyleşide Cemi’i Can Deliorman, öğrencilerle “ orkestra şefi tam olarak ne yapar?” sorusunun cevabını, interaktif bir çalışmayla gösterdi. Bakın Cemi’i Bey bizlere kendisi ve müzikle ilgili neler anlattı..
 
Can PULAT: Müzik serüveni sizin için ilk ne zaman başladı? Müziğe dair hatırladığınız ilk anınız nedir?

Cem’i Can DELİORMAN: Ben aslında müziğe geç başladım diyebilirim. Genelde büyük müzisyenlerin ailelerinde yine müzisyenler olur ve gerçekten çok genç denebilecek yaşta müziğe başlarlar. Bende böyle olmadı, 13 yaşımda keman çalarak başladım. 8-9 yaşımda bana alınan org ve o orgla çıkardığım sesler ilk müzikal anılarımı oluşturuyor diyebilirim.

Bahar AVUNCA: Viyana’da da 19 yaşında orkestra şefliğine başladınız. En genç orkestra şefi olarak biliniyorsunuz. Eğitimini aldığınız kemandan orkestra şefliğine geçişiniz nasıl oldu?

Cem’i Can DELİORMAN: Kemanı hiç bırakmadım aslında. Herkesin bir tutkusu vardır ya, “ şu olmalı, şunu yapmalıyım “ dediğimiz rüyamız. Benim hayalim de orkestra şefi olmaktı. Önce keman çalarken bir orkestraya girdim ve o orkestradayken, müzisyenlerle konuşarak, bir çeşit organizasyon işi olarak başladı arkadaşlarımla birlikte. Ve Viyana’da da böyle bir şansı yakaladım.

Can PULAT: Avrupa ve Amerika olmak üzere uzun yıllar yurtdışında eğitim aldınız ve yaşadınız. Müzikal anlamda Türkiye’de olmak mı yoksa yurtdışında olmak mı sizi daha çok tatmin ediyor?

Cem’i Can DELİORMAN: Müzikal anlamda ikisi de çok tatmin edici ve ikisi de çok farklı. Türkiye’de müzik adına daha fazla imkanlar var aslında. Bir Türk müzisyen için en güzel şey hem ülkesinde hem de dünyanın farklı ülkelerinde müzik yapabiliyor olmaktır. Tercih etmek durumunda kalmadan, her yerde müzik yapabilmek ideal olan durum çünkü her yerde müzik var. Türkiye’de yapılması gereken çok iş var daha. Müzikal anlamda diğer ülkelere kıyasla daha düşük kaldık ama ciddi bir potansiyel de var ülkemizde. Bu anlamda da Türkiye’de müzik adına daha fazla imkanlar var aslında.

Bir Türk müzisyen için en güzel şey hem ülkesinde hem de dünyanın farklı ülkelerinde müzik yapabiliyor olmaktır. Tercih etmek durumunda kalmadan, her yerde müzik yapabilmek ideal olan durum, çünkü her yerde müzik var. Müzisyen olarak her yerde olmak gerekiyor.

Bahar AVUNCA: Bir orkestra şefi olarak çok ekileyici bir performansınız var. Bir orkestra şefi hem tiyatro oyuncusu, hem de yönetici olmalı, demişsiniz bir röportajınızda. Bir orkestra şefini tam olarak nasıl tanımlarsınız?

Cem’i Can DELİORMAN: Orkestra şefi ilk önce çok iyi bir arkadaş olmalı. Çünkü müzik yaptığı insanların , söylediklerine inanması ve güvenmesi şart.

Arkadaşça, dostça yaklaşan kişidir iyi bir orkestra şefi. Bunun dışında yaptığı işe çok inanmalı. 80 tane müzisyene “ Evet onun dediğini yapmalıyız, onun dediği şekilde çalmalıyız” dedirtecek kadar o müzisyenlere yakın durmalı.

Can PULAT: Koro yönetimi ile orkestra yönetimi arasındaki en önemli farklar nelerdir? Orkestra ve koro şefi olarak siz hangisini tercih ediyorsunuz?

Cem’i Can DELİORMAN: Koro insan sesiyle oluştuğu için çok daha kişisel ve özel bir şeydir. Benim için koro şefliği orkestra şefliğinden daha zor. İnsan sesi yeryüzünde kontrolü en zor olan sestir. Oysa hiç tanımadığınız insanlardan oluşan bir orkestrayı çok rahatlıkla yönetebilirsiniz.

Bahar AVUNCA: Gerek orkestra şefi gerekse koro şefi olarak, sizin kişisel anlamda yönetmekten en çok zevk aldığınız eser hangisidir ve neden?

Cem’i Can DELİORMAN: Avusturya’lı besteci Mahler’in eserlerini çok seviyorum ben. Her müzisyenin ister istemez kafasında seçtiği bir müzik dönemi ve besteci vardır. Benim için de bu besteci Mahler. Avusturya’da okurken onun bestelerini yaptığı göl kenarındaki evini de ziyaret etmek şansım olmuştu. Mahler’in müziklerini, kalıcı olmaları için kaydetmek istiyorum.

Can PULAT: Devlet Çoksesli Korosu 20 yılı aşkın bir süredir 900 eseri aşkın bir repertuarla dinleyicilerin karşısında. Koroyu bize biraz daha detaylı tanıtabilir misiniz?
 
Cem’i Can DELİORMAN: Koro 24 yaşında. Türkiye’nin şu andaki tek profesyonel korosu. TRT Korosu da var ama Devlet Çoksesli Korosu en aktif koromuz şu anda. Birçok farklı ülkede de konserler veriyoruz. CD kayıtları yapıyoruz. Birçok Türk bestecinin CD kayıtlarını gerçekleşirdik şu ana kadar. Turnelerimiz oluyor. Bir de okullarda eğitim konserleri veriyoruz. Koro söylerken, ben de sizin gibi gençlere koro müziğini anlatıyorum.

Bahar AVUNCA: Müzik dışında kalan zamanlarınızda ne yapmaktan hoşlanırsınız? İnsanların müzikle deşarj oldukları düşünülürsesiz neler yaparak ruhunuzu dinlendiriyorsunuz?

Cem’i Can DELİORMAN: Ben seyahat ederek ruhumu dinlendiriyorum. Boş vaktim olduğu zaman hep farklı ülkelere seyahat ediyorum. Bu da benim ruhumu dinlendirme yöntemim.

Can PULAT: Türkiye’de klasik müzik eğitimini ve klasik müzik dineyici kitlesini nasıl buluyorsunuz? Kaliteli bir eğitim alıyor mu konservatuar öğrencileri sizce?

Cem’i Can DELİORMAN: Türkiye’deki dinleyici kitlesi çok genç. Üniversite öğrencileri çok ilgi gösteriyorlar klasik müzik konserlerine. Bu Avrupa’da olmayan bir şey. Özellikle sizin temsil ettiğiniz nesil klasik müziği çok iyi anlayacak diye düşünüyorum ben.

Bahar AVUNCA: Uzun vadede bir gençlik orkestrası kurmayı planladığınızı okuduk. Bize bu projenizden biraz bahsedebilir misiniz?

Cem’i Can DELİORMAN: Venezuela’da evsiz ve fakir çocuklardan oluşan bir orkestra kurdular. Bu çocukların giyecek ayakkabıları bile yoktu. Fakat bu orkestra dünyanın en iyi orkestralarından biri oldu. Bu çocuklar 8-9 yaşlarında eğitilmeye başladılar ve halen de 20’li yaşlarındalar. Benim de amacım çocuklardan oluşmuş böyle bir orkestra kurmak. Bu çocukların büyüdükçe hem yurtiçinde hem de yurtdışında çok güzel konserler vermelerini istiyorum.

Can PULAT: Tom Waits fanatiği olduğunuzu ve Türk Sanat Müziği’nin de vazgeçilmezleriniz arasında olduğunu biliyoruz. Cemi’i Can Deliorman neler dinler? Son gittiğiniz konser neydi mesela

Cem’i Can DELİORMAN: Konserlere çok fazla gidemiyorum çünkü her hafta ben konser veriyorum. En son Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nın konserine gittim. Piyanist İdil Biret’in konseriydi.

Bahar AVUNCA: Sahneye çıktığınız anda ne hissediyorsunuz? Konser öncesi ritüelleriniz var mıdır?

Cem’i Can DELİORMAN: Konser öncesinde odama yarım saat hiçkimeyi almayıp konsantre oluyor ve dinleniyorum. Müziği tekrar gözden geçiriyorum, sahnede neler yapacağıma karar veriyorum.

Can PULAT: Kendinizi bundan 20 yıl sonra ne yaparken görüyorsunuz? Gelecek hayallariniz nelerdir?

Cem’i Can DELİORMAN: Bundan 20 yıl sonra kendimi dünyanın her yerinde görmek istiyorum. Venezuela’ya, Afrika’ya, kuzeydeki soğuk ülkelere, her yere gidip oralarda da müzik yapmak istiyorum.