ARKADAŞLARI OLMAYAN ÇOCUKLAR

lkokul çağı çocuğu, çekingen olsa bile yine de kendi yaşıtlarınca kabul edilme gereksinimi duyar. Oyun sahasında, okul koridorlarında ve sınıfta çocukla sınıf arkadaşları arasında geçenler, onun okul yaşamından aldığı zevkin yoğunluğunu doğrudan etkiler.  Çocuklar genellikle engelleyici ve saldırgan davranışlar sergilediklerinde akranları tarafından reddedilirler.  Arkadaşı olmayan çocuk, ana-babası için bir sıkıntı kaynağıdır. Bu çocuklar kendilerini yalnız ve dışlanmış hissedebilirler ve bunun sonucu olarak duygusal ve uyumla ilgili güçlükler yaşayabilir veya akranlarıyla ya da yetişkinlerle ilişki kurmada başarısız olabilirler.

ANA-BABAYA NOT:

• Çocuğun problemlerinin nedenini araştırın.
• Ana- baba olarak, çocuğun neden mutsuz olduğunu ya da akranları tarafından reddedildiğini keşfetmeye çalışın.
• Arkadaşlarının olmamasının reddedilme, ihmal edilme veya sadece utangaç bir çocuk olmak gibi çeşitli çocuk merkezli nedenleri vardır.
Kendilerini akranlarına kabul ettirmek, çocuklar için en tatmin edici deneyimlerden birisidir. Tersine, akranlar tarafından reddedilmek veya alaya alınmak çocuğun benlik değeri ve güven duygusu üzerinde büyük bir darbe olabilir.
Çocuğunuza bu yalnızlığının üstesinden gelebilmesi konusunda yardım edebilmeniz için ilk adım, sizin ve çocuğunuzun bir problemin varolduğunu kabul etmesidir. Duyarlı ve destekleyici bir tavırla bu durum hakkında konuşun. İnkar, üzüntü, utanç veya makul bir neden bulma, normal tepkiler olsa da sizin ve çocuğunuzun bunları aşması gerekir.
Çocuğa yardım ederken gerçekçi seviyede beklentiler oluşturun; çabaları ve küçük gelişmeleri bile çok fazla övgü ve ödülle destekleyin. Çocuğun bu çabalarının en büyük ödülü kurduğu arkadaşlıklar olacaktır.
İkinci adım olarak, kaygılarınızı çocuğunuzla konuşmak için sessiz bir yer bulun. Kendisini endişelendiren konuları dile getirmesine fırsat tanıyabilecek bazı genel, açık uçlu sorular sorun. Kendisinin yardımıyla, yaşadığı güçlükleri belirleyin. Kendisini değersiz hissetmemesi ve ümitsizliğe kapılmaması için, belirli bir davranış üzerine sakin, destekleyici bir şekilde odaklandığınızdan emin olun. “Hiçbir zaman arkadaşın olmayacak.”, “Kimsenin senden hoşlanmamasına şaşırma.”, “Bir aptal gibi davranıyorsun.” gibi ifadelerden kaçının. Çünkü “duygusal istismar” adını verdiğimiz bu tür bir yaklaşım en az bedensel ceza kadar yıkıcı etki yapar. Benlik değerini örseler. Kendisini değersiz hissetmesine neden olur. Kendisine anlamlı gelecek sözlerle, suçlamadan, açıklayarak problemlerin ne olduğunu anladığından emin olun. Kötü ve olumsuz tahminlerden kaçının ve bunun yerine iyimser ve olumlu bakış açınızı sürdürün.
• Çocuğunuza, davranışlarının sonuçlarına göre düşünmeyi öğretin.
Güçlüğe neden olan davranışların yerine koymak için alternatif davranışlar saptamasına yardım edin. Çocuğunuzun belirli problemlerini gelecekte karşılaşabileceği koşullarla ilişkilendirin.
• Evde açık iletişimi sürdürün.
Çocuğunuzu, arkadaşlıkla ilgili endişelerini ve güçlüklerini açıkça konuşması için cesaretlendirin.
• Çocuğunuzun akranlarıyla yaşadığı sosyal problemleri küçümsemekten kaçının.
• Empati ve sorumluluk arasında bir denge kurun.


• Bazı anahtar sorular sorun.
- Arkadaş grubunda popüler olduğunu düşünüyor musun?
- Popüler olan kim? Sana göre onlar neden popüler?
- Gerçekten konuşabileceğin ve güvenebileceğin çocuklar var mı?
- Birbirlerine isim taktıklarını bildiğin çocuklar var mı? Ne tür isimler kullanıyorlar? Hiç sana isim takıldı mı?
• Çocuğunuzu gözlemleyin.
• Okuldan bilgi alın.
• Bir plan başlatın.
Muhtemelen bir grup etkinliğine girmesi için bir strateji geliştirebilirsiniz ve konuşmalara nasıl başlayacağı, bunu nasıl sürdüreceği ve karşılaştığı anlaşmazlıklarla nasıl başedeceği konusunda alıştırmalar yaptırabilirsiniz.
• Çocuğunuzu yönlendirin.
Ona, tanışmak ve arkadaşlık kurmak istediği diğer akranlarıyla aynı ortamlara girmesi için yol gösterin. Çocuğunuzu, sınıftan bir arkadaşını evinize oyun oynamak ve ya birlikte çeşitli faaliyetlerde bulunmak üzere çağırması veya ailece yapacağınız bir gezintiye davet etmesi için cesaretlendirin. Arkadaşlarıyla birlikte tiyatroya gidebilmesi için önceden biletleri alın.
• Çocuğunuzun yetenek ve ilgilerini saptayın.
• Sosyal faaliyetleri dikkatli seçin.
• Bir beceriyi geliştirmek için özel ders aldırın.
• Bir uzmanın yardımını isteyin.

Yavuzer, H. (2006). Okul Çağı Çocuğu. Onikinci Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul