TÜRKÇE DERSİNE NASIL ÇALIŞILMALI

iz değerli velilerimizin ve biz öğretmenlerin ortak amacı öğrencilerimizin Türkiye’nin seçkin orta öğretim kurumlarından birine girip, güzel bir eğitim alarak yarınlara en iyi şekilde hazırlanmasını ve ideallerindeki mesleğe ulaşıp onu en iyi şekilde yapmalarını sağlamaktır. (SBS) Seviye Belirleme Sınavı’nda çıkan Türkçe sorularını 1-Anlam Bilgisi, 2-Dil Bilgisi, 3-Anlatım Bozuklukları 4-Yazım Bilgisi 5-Edebiyat Bilgileri olmak üzere 5 temel başlıkta toplayabiliriz.

 Anlam bilgisi, soruların % 80’ini oluşturmaktadır. Bu da bize çalışmalarımızda anlam bilgisine daha çok önem vermemiz gerektiğini göstermektedir. Anlam bilgisi, her şeyden önce öğrencilerimizin hızlı ve doğru okumasını; okuduklarını anlamalarını ve anladıklarını yorumlamalarını gerektirir. Kitap okumaları bu tarz soruları doğru cevaplayabilmelerini sağlayacaktır. Anlam bilgisi soruları kelime, cümle ve paragraf düzeyinde karşımıza çıkar.

Sözcük anlamında, sözcüğün cümle içinde kazandığı değişik anlamları bulma, yorumlama ve deyimlerin anlamlarını kavramaya yönelik sorular sorulur. Cümle anlamında, cümlede verilen yargıyı kavrama, yargının oluşmasında etkili olan yardımcı yargıları bulma, yargıyı aktaran kişinin yansıttığı duyguyu, düşünceyi anlama ile ilgili sorular gelmektedir. Cümle anlamında öğrencilerin anlama yeteneği ölçülür. Ayrıca birbirine benzer yargılar arasından farklı olanı bulabilme üzerinde durulur.

Paragrafta ise istenen, değişik yargılardan oluşan bir bütünü kavramaktır. Bunu kavrarken öğrencilerimizden aynı zamanda onun parçalarla olan ilgisini de anlamaları istenir. Paragraf soruları uzun olmasından dolayı zor soru olarak algılanır. Oysa bu soruların cevabı soruda verilen parçanın içinde gizlidir. Bu yönüyle belki de en kolay sorular paragraf sorularıdır. Paragraf sorularını kolay çözmenin yolu bol soru çözmekten geçer. Paragrafı okumadan önce soru kökünü mutlaka okumaları ve ne sorulduğunu anlamaya çalışmaları gerekmektedir. Kitap okuma alışkanlığı burada yine devreye girecektir. Burada değinmek istediğim önemli bir husus da sözlük kullanımıdır.

Okudukları metinde karşılaştıkları kelimelerden anlamlarını bilmediklerini öğrenmek, deyimlerin tam karşılığını bilmek, atasözlerini kavramak için bir Türkçe sözlük ve bir de atasözleri sözlüğü edinmeleri yararlı olacaktır. Bu da öğrencilerimize sınavlarda çıkacak muhtemel deyim, atasözü ve kelime anlamı sorularını çok rahat çözebilme yeteneği sağlayacaktır. ANLAM BİLGİSİ SORULARI NASIL ÇÖZÜLÜR? Anlam bilgisi konusu daha önce de değimiz gibi Türkçe dersinin en önemli konusu olup, sınavlarda soruların % 80'inin de geldiği bölümdür.

Dolayısıyla bu konuyu öğrenmek, başarıya ulaşmak için çok önemlidir. Türkçe dersinin en önemli konusu olan anlam bilgisinden gelebilecek soruları çözmek için şunlara dikkat edilmelidir: Her gün mutlaka kitap okunmalıdır. Kitap okuma alışkanlığı olmayan öğrencilerimizin, önce basit içerikli ama okumaktan zevk aldıkları hikaye kitaplarını, daha sonra Dünya Klasikleri'nden seçecekleri hikâye ve romanları okumaları faydalı olacaktır. Okulumuzun Türkçe kitaplarında yer alan "Kelime çalışmaları" ve "Okuma, anlama, anlatma" çalışmaları bölümleri mutlaka incelenmeli, çalışılmalıdır. Okunan metinler üzerinde çalışma yapılarak konuları, asıl anlatılmak istenen düşünceleri, metinden çıkarılabilecek yargıları ve metnin yazarının veya şairinin konuyu ortaya koyarken içinde bulunduğu ruh hâlini belirleyerek not etmek gerekir.

Soruları çözerken kalem kullanmak önemlidir. Kelimelerin, cümlelerin anlamları belirlenip yanlarına yazılmalıdır. Bu belirlemeler yorumlanmalı, birbirleriyle kıyaslanmalı ve istenen bilgiye ulaşılmalıdır. Özellikle paragraf sorularında kalem kullanmak çok önemlidir. “Sözel bir metindir, okumayla yapılır.” düşüncesi yanlıştır. Okunan ve parçadan çıkarılan düşünceler, konu, ana fikir ve yazarın içinde bulunduğu durum not edilmeli önemli bölümlerinin altı çizilmelidir.

Türkçe konuları birbirinin devamı olduğu için konular sırayla ve anlayarak çalışılmalıdır. Bir konu çok iyi anlamadan diğerine geçilmemelidir. Her konu bir sonraki konunun temelidir. Temeli sağlam olmayan bilgi unutulmaya en yakın bilgidir. • Çıkmış sorular çıkabilecek soruların aynasıdır, bu yüzden son 10 yılın çıkmış soruları konu konu çözülmelidir. • Mutlaka kitap okunmalıdır. • Test tekniğine alışmak için bol bol soru çözülmelidir.

Ceyda KESMEZ
Türkçe Öğretmeni