BİLGİSAYAR, İNTERNET ve TELEVİZYON
|
lerleyen
teknoloji olumlu değişimlerin yanında, yeni sorunları da
beraberinde getirmiştir. Bilgisayar, internet ve
televizyon bunların başlıcaları. Bilgisayar, internet
doğru ve denetimli kullanıldığında çocukların gelişimi,
öğrenimi ve zekası için katkı yapar. Çocuğun bunlarla
ilk tanışması bir eğitmenle olmalı ve yaşının
gerektirdiği oranda yavaş yavaş öğrenilmelidir.
İnternet, her yaş için belki de en mucizevi buluşlardan
biridir. Ama internetin bilinen temel altı tane olumsuz
etkisi ve riski vardır. |
 |
1-
Bağımlılık: Çocuğun dış dünyadan kopup tüm bağımlılıklarda
olduğu gibi bilgisayar ve internet için diğer
sorumluluklarını ihmal etmesidir. Kişilik gelişimi sağlıklı
olmaz. Yine tüm bağımlılıklarda olduğu gibi ilk yapılması
gereken, bilgisayardan uzak tutmaktır. Sonra yeni ilgi
alanları oluşturmak, sosyal çevreyi genişletmek sorunu
çözebilir.
2-
Şiddet ve cinsellik: Yaşına uygun olmayan sitelere girme,
istemeden olsa da algılayamayacağı, daha da kötüsü yanlış
algılayacağı görüntülerle karşılaşması sorunudur. Bunun
engellenmesi için sık kontroller yapılması, güvenlik
programları yüklenmesi, kullanım sırasında çocuğa eşlik
edilmesi çözüm olabilir.
3-
Kontrolsüz alışveriş: Alışveriş sitelerinden çocukların
ailelerinden izinsiz kredi kartını kullanmaları sık
rastlanır. Bu nedenle çocuğun uyarılması, kredi kartı
numarasını vermesinin sakıncalarının anlatılması
gerekmektedir.
4-
İçki,sigara ve uyuşturucuya özendirme
5-
Haberleşme: Bilinen adıyla chatleşme zaman açısından sorun
yaratmaktadır. Bundan daha önemlisi yabancı kişilerle
yapılan görüşmelerin getireceği risklerdir. Çocuklara chat
odalarının, bilgisayarın sokağı olduğu, tıpkı sokakta olduğu
gibi, yabancılarla konuşmamaları, onların yanlarına
gitmemeleri, aileye ve eve ilişkin bilgi vermemeleri
tembihlenmelidir.
6-
Hacker yetişmesi: Tüm zamanını bilgisayarda geçiren çocuk,
başarıyı ve macerayı da orada aramakta, girmemesi gereken
sitelere girerek ya da zarar vererek başını derde
sokmaktadır.
NE YAPMALIYIZ?
En başta bilgisayarı alırken zamanlamayı doğru yapmamız
gerekir. İkinci adım ilk tanışmada bu konudaki denetimin
sizde olduğunu belirtmeniz ve uygulamanızdır. Öncelikle
çocuğunuz kadar interneti tanımalı ve kullanabiliyor
olmalısınız. Böylece çocuğunuzun internette neler yaptığı
hakkında bilgi sahibi olarak yersiz endişelerden kurtulur,
aynı zamanda da onun neyle uğraştığını takip edebilirsiniz.
Çocuğunuzla birlikte internette zaman geçirmeli ve ona
interneti kullanma biçimleri konusunda model olmalısınız.
Birlikte bilgi aramak, kişisel internet sayfası hazırlamak
veya resim ve müzik dosyaları bulup indirmek, çocuğunuzla
kaliteli zaman geçirmenizi de sağlar. Çocuğunuzun internette
şiddete, pornografiye veya benzer olumsuz uyaranlara maruz
kalmaması için, öncelikle internet erişimi için gerekli
filtreleme programlarının bilgisayarda olmasını
sağlamalısınız. Bunun için, bilgisayar yazılımları veya
paket programları satan firmalarla görüşebilirsiniz. Evdeki
kişisel bilgisayarınızı herkesin gözü önünde ortak bir yaşam
alanında bulundurmalısınız. Böylece bazı istenmedik
durumların daha ortaya çıkmadan önüne geçebilirsiniz.
Çocuğunuzla karşılıklı güvene dayalı ve iletişime açık bir
ilişki kurmalısınız. Böylece çocuğunuz internet ortamlarında
rahatsız edici kişi veya durumlarla karşılaştığında sizden
yardım alabileceği hakkında size güvensin. İnternetin
olumsuzlukları ve internette çocuğunuzun karşılaşabileceği
istenmedik durumlarda neler yapabileceği hakkında onu
bilgilendirmelisiniz. Örneğin, çocuğunuzun rahatsız eden
iletişimleri sonlandırabileceğini hatta gerekirse
internetten çıkabileceğini söylemeniz bile çocuğunuzun
kendine güvenmesini ve kontrolün kendisinde olduğu inancının
gelişmesini sağlar. İnternet kullanımı çocuğunuzun ders
çalışmasına, sosyal ilişkilerine, sizinle olan iletişimine
engel olacak ölçüde artmadan ve internet etkinlikleri bir
kaçınma aracı halini almadan, internet kullanımını makul
ölçülerde sınırlamalısınız. İnternet alışkanlığı yasakla
sonlandırmaya çalışmak, internet kullanımını hem daha çekici
hale getireceği, hem de ergenlikte çocuğunuzun özel yaşamına
müdahale olarak algılanacağı için işe yaramayabilir. Daha
baştan belli zaman dilimlerinde ve belli bir süre için
internet kullanımı alışkanlığını pekiştirmelisiniz. İnternet
kullanımı çocuğunuzun gündelik yaşamını sekteye uğratacak
bir düzeye geldiyse okuldaki rehber öğretmene veya bir
uzmana başvurarak durumla başa çıkabilmek için profesyonel
yardım almalısınız.
Bilgisayar ve internetin sakıncalarının hepsi TV için de
geçerlidir. Bunların başında cinsellik, yanlış özdeşim
modelleri ve şiddet gelmektedir. Tanık oldukları ya da
basın-yayın organlarından izledikleri şiddetin çocukları
çeşitli yönlerden etkilendikleri bilinmektedir.
Tüm bunları düzenlemek, seçmek ve çocukların televizyon
ilişkilerini doğru bir şekilde sağlamak gerekir. Bu tür
program ve diziler çocukların uyku saatlerine
kaydırıldığında, sorumluluk anne babalara kalmaktadır.
Evdeki TV kumandasını istediği gibi kullanabileceği, çocuğu
için gerekli, yararlı ya da tam tersi olan programları
seçebilecekleri konusunda uyarılmaları ve eğitilmeleri
çocukları korumak için yeterlidir. Belki de yanlış seçimler
yapma nedenimiz, önemli şeylere gereken önemi vermeyip
gereksiz şeyleri önemli hale getirerek çözümler için çaba
göstermekten kaçarak hazır çözümlere ve yaratılmış
mutluluklara konma eğilimimizdir.
Semerci, Z,B. (2006). Birlikte Büyütelim Çocuk Ruh
Sağlığı. Dördüncü Bölüm, Alfa Yayınları, İstanbul.
|
Aycan BULUT
|
|
Okul Psikoloğu |
|